16 Senede Yavaş Yavaş Çöktü ASİLSAN’ı da Bitirdiler…
Bir Zamanlar Ülkemizin En Önemli Silah Fabrikaları Arasında Yer Alan ve 16 Yıl Önce Büyük Umutlarla Kurularak Yılda 6-7 Bin Tabanca Çıkaran ASİLSAN, Bugün Sadece 22 Personelle, Yılda Ortalama 700 Tabanca Üretebiliyor. (Haber Merkezi)- Rize'nin Ardeşen ilçesinde 16 yıl önce kurulan Ardeşen Silah Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (ASİLSAN), kurulduğu ilk yıllarda çalıştırdığı 140 personel ile yılda ortalama 6 bin 500 tabanca üretirken, bugün 22 personelle yılda ortalama 700 tabanca üretebiliyor.
Rize’nin Ardeşen ilçesinde, bölgede gayrı resmi olarak yapılan silah üretimini yasal çerçeveye oturtmak ve istihdam yaratmak amacıyla 1991 yılında zamanın Sanayi ve Ticaret Bakanı Tahir Köse’nin girişimleri ve KOSGEB öncülüğünde 99 ortaklı olarak 6 bin 500 metrekare alan üzerine kurulan ASİLSAN, yıllık 12 bin üretim kapasitesine sahip bulunuyor.
Kurulduğu ilk yıllarda başarılı çalışmalar yapan ASİLSAN, yıldan yıla kendini geliştirerek hem istihdama hem de yöre ekonomisine önemli katkı sağladı. Özellikle 1997–98 yıllarında en verimli dönemini geçiren ASİLSAN, çalıştırdığı 140 personel ile yılda ortalama 6 bin 500 tabanca üretiyordu. Bu yıllarda sıkıntı yaşamayan ASİLSAN, 1997-98'den sonra pazarlama sorunu ile karşılaşmaya başlayınca yıldan yıla küçüldü ve üretimini düşürdü.
Sorunların yoğunlaştığı bu yıllarda sıkıntıların aşılabilmesi için ASİLSAN'ın yüzde 67 hissesi, İl Özel İdaresine devredildi. Aradan geçen yıllar içinde özellikle bürokratik alandaki üretim sorunları çözülemeyen ASİLSAN'ın bugün yüzde 67 hissesi bulunan İl Özel İdaresi dışında 926 ortağı bulunuyor. Seri üretimle yılda 12 bin silah üretme kapasitesine sahip fabrika, günümüzde çalıştırdığı 22 personel ile de yılda ortalama 700 tabanca üretimi yapıyor. Fabrikada üretilen silahların namluları ise üretimin kontrol altında tutulması amacıyla MKE tarafından gönderiliyor.
İçinde bulunduğu durumdan kurtulması amacıyla bir süre önce özelleştirilmesine karar verilen ASİLSAN, 26 Eylül’de yapılan ihaleye hiçbir firmanın teklif vermemesi üzerine satılamadı.
ASİLSAN’ın durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rize Valisi Kasım Esen, ASİLSAN'ın yöre insanında var olan silah kültürü ve bunun sonucunda ortaya çıkan kaçak silah atölyelerinin artması üzerine, bunların kontrol altına alınabilmesi amacıyla kurulduğunu ifade etti.
ASİLSAN'ın başlangıçta güzel işler yapıp kar elde ettiğini ancak, Türkiye'de ve dünyada gelişen koşullar nedeniyle 1990'lı yılların sonlarından itibaren zarar etmeye başladığını anlatan Vali Esen, ''Bunun üzerine kamunun hisselerini İl Özel İdaresi devralmış. Böylece sorunlara çözüm olacağı düşünülmüş, ancak işler daha da kötü gitmiş'' dedi.
Son yıllarda kamu iş yerlerinin özelleştirilmesine önem verildiğini, özel sektöre de teşvikler verildiğini belirten Esen, bir kamu iş yeri olan ASİLSAN'ın bu teşvikten yararlanmasının mümkün olmadığını, bunun yanında ASİLSAN'ın kamu zihniyeti ile yönetildiğini kaydetti.
Esen, ASİLSAN'ın silah satamamasının en önemli nedenlerinden birisinin, ürettiği silahları Makine Kimya Endüstrisi (MKE) aracılığıyla satmaya çalışması olduğunu kaydederek, şunları söyledi: ''Sonuçta MKE de bir kamu kurumu. Silah satışında en önemli unsur dinamik bir satış yapısı olmasıdır. Yani gidip görüşme yapılıp silahın tanıtımı yapılacak. Oysaki bizim satış yetkimiz yok. Üretilen tabancalar MKE'nin reyonlarına koyulup satılıyor. Böyle olunca Türkiye'de silah sanayisi, dolayısıyla ASİLSAN gerilemiş.''
Son yapılan yasal değişiklikle artık kurumların kendilerinin silah pazarlamasını yapabileceğini, bunun da silah sanayinin gelişmesi açısından önemli bir gelişme olduğunu dile getiren Esen, ''Ancak artık bu tek başına yetmez. Bireysel olarak silah edinme, belirli bir noktadan sonra doyum noktasına ulaşıyor. O zaman yurt dışı piyasasına açılmak veya büyük ihalelere girebilmek gerekiyor. Bunun için de önemli bir sermaye birikimi veya yeniden yapılanma gerekir. Burada bizim yapmamız gereken silah fabrikasının yeniden yapılandırılması olmalıdır'' diye konuştu.
Vali Esen, fabrikanın şu anda üretim yaptığını ve 'Atmaca53' ve 'Fırtına53' adlı yarı otomatik tabancalar ürettiğini ifade ederek, fabrikada bulunan makinelerin oldukça iyi durumda olduğunu, üretime engel bir sorun olmadığını söyledi.
Fabrikada 22 işçi çalıştığını kaydeden Esen, ''Kurumun SSK ve vergi borçlarını yapılandırdık ve taksitle ödüyoruz. Ancak geçmişten kalan 1 milyon YTL'nin üzerinde borcu var. Fabrikanın mal varlığı bu borcu rahatlıkla karşılayabilir, ama fabrikanın gayrimenkulunu satarsak fabrika kapanır. Bu nedenle fabrikanın çalıştırılmak şartıyla satılmasını istiyoruz'' dedi.
Vali Esen, fabrikanın İl Özel İdaresi'ne ait yüzde 67 oranındaki hissesini 959 bin 200 YTL ve uygun koşullarda satışa çıkarttıklarını, ihaleyi alacak olandan bu parayı 5 yıl sonra isteyeceklerini kaydederek, ''Ayrıca 'illa silah üretsin' diye bir şartımız da yoktu. Bunun yanında başka şeyler de üretilebilirdi. Ancak maalesef fabrikaya alıcı çıkmadı. Fiyatı biraz daha düşürerek fabrikayı tekrar ihaleye çıkarmak için hazırlık yapıyoruz'' diye konuştu.