Kendirden Üretilen Rize Bezine Tescil
(Haber Merkezi)- Özellikle 1970’li yılların sonunda ekimi ve üretimi yasaklanan kendirden üretilen Rize Bezine tescil geldi. Rize Valiliğinin, "Rize Bezinin" coğrafi işaret olarak tescillenmesi için Türk Patent Enstitüsüne (TPE) yaptığı başvuru sonuçlandı. Rize Bezi, "mahreç işareti" olarak tescilledi.
Rize Bezinin ham maddesi olan kendir ipliği, bitkisel lifler arasında en yüksek sağlamlığa sahip. Bükümlü bir özelliğe de sahip olan kendir ipliği, çürümüyor ve elastikiyeti az oluyor.
Söz konusu bez, 1,8 ile 2,4 cm uzunluğunda ketene benzer lif demetleri taranarak elde ediliyor. Rize’de iklimin az güneşli ve çok yağışlı olması nedeniyle diğer yörelere göre lifler çok ince ve esnek oluyor. Bundan dolayı da Rize bezi, dokumada sadece bu yörenin kendirleriyle yapılan iplikler kullanılıyor.
Kendir bitkisi Rize ili genelinde yetiştiriliyor. Kuvvetli topraklar (humuslu-kumlu), yağışlı bölgeler, nemli iklim , bitkinin yetiştirilmesinde en önemli etkenler. Ancak, bölgede kendir ekimi ve dikimi yasaklanmış bulunuyor.
Yumuşak ve ince olan kendir lifleri, iplik yapımında aranan tüm özellikleri kesintisiz taşıyor. Rize Bezi (Feretiko El dokumaları) üretimi de kendir bitkisinin Rize ili sınırları içinde yetiştirilmesi suretiyle, her yerde yapılabiliyor.
Kendirden elde edilen liflerin iplik haline getirilmesinin ardından yapılacak ürünün çeşidine göre, 45-60-90 ve 120 santimetrelik kamçılı el tezgahlarında dokunup Rize Bezi haline getiriliyor. Bezler, daha sonra yöreye ait tekniklerle ağartılıyor.
Dokunan bezlerin desenleri özel ve dokuyucu tarafından tasarlanıyor. Feretiko bezinin kendir ipliğinden kaynaklanan bir özelliği de çokça ter emici olması ve çabuk kuruması. Aşırı sıcakta çalışan kişiler, fazla terledikleri için feretiko iç gömleği giymeyi tercih ediyorlar.
Rize Bezinin denetimi, Rize Kız Meslek Lisesinden, Rize Halk Eğitim Merkezinden, İyidere Halk Eğitim Merkezinden, İl Tarım Müdürlüğünden ve özel sektörde bu konuda çalışan birer uzmandan oluşan 5 kişilik bir komisyon tarafından yerine getirilecek. Denetleme, yılda iki kere, şikayet ve ihtiyaç duyulduğunda ise her zaman yapılacak.