HES Projelerini Başlatan Yılmaz, Bu Kez HES'lere Tavır Aldı

(Haber Merkezi)- Doğu Karadeniz Bölgesi’nde uzun zamandan beri çeşitli tepki ve protestolara karşın sürdürülen Hidroelektrik Santralleri bu kez eski Başbakanlardan Mesut Yılmaz’ın tepkisine neden oldu. Bölgedeki HES Projelerini başlatan Yılmaz, bölgenin tarihi, turistik ve doğal değerlerinin korunması gerektiğini kaydetti.

Önceki hafta içerisinde Rize’de bazı inceleme ve gezilerde bulunan eski Başbakan ve Bağımsız Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, prensip olarak dereler üzerindeki HES yapımına ruhsat verilmesine karşı olmadıklarını belirterek, “Ama olmazsa olmaz şartımız, buradaki çevrenin bundan zarar görmemesidir” dedi.

Önceki hafta sonunda protesto eylemlerinin yapıldığı Senoz Vadisi üzerindeki Çataldere Köyünde yapılmakta olan HES inşaatında incelemelerde bulunan Yılmaz, burada köy muhtarları ve beraberindeki teknik heyetle birlikte santralleri yapan firma yetkilileriyle görüştü.

Görüşmenin ardından gazetecilere açıklama yapan Yılmaz, Karadeniz'e akan dereler üzerinde HES yapımına ilişkin uzun zamandır çalışmalar olduğunu belirterek, “Bunlara, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu faaliyete geçtikten sonra ruhsat verilmeye başlandı. Prensip olarak dereler üzerindeki HES yapımına ruhsat verilmesine karşı değiliz. Ama olmazsa olmaz şartımız, buradaki çevrenin bundan zarar görmemesidir.”ifadelerini kullandı.

Senoz Vadisi'nin, Rize'nin turistik potansiyeli olan doğal güzelliklerinin ön plana çıktığı bir yer olduğunu ifade eden Yılmaz, “Burada bitki örtüsüne, ormanlara, su varlığına ve burada yaşayanlara zarar verecek olan HES projelerine karşı çıkmak doğal görevimiz. Maalesef bu projelerden 50 megavatın altında olanlara Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) raporu alma zorunluluğu kaldırıldı. Şu anda bu konuda tek müeyyide ve güvence, santral yapan firmalarla Devlet Su İşleri (DSİ) arasında yapılan su kullanım anlaşması. Buna göre, santral belli bir miktar suyu, kendi üretimleri aksasa bile dereye bırakmak zorunda. Ama bunun ileride tam olarak izlenip, uygulanıp uygulanmaması konusunda endişeler var.”dedi.

Yöre derneklerinin, santrallerin bölgedeki orman ve doğal yaşamı nasıl etkileneceği konusunda bilimsel çalışmalar yaptırdıklarını kaydeden Yılmaz, “Bu vadide hiç gereği yokken 9 HES projesine izin verilmiş. EPDK, bu yörenin nasıl bir doğa cenneti olduğu dikkate almadan, masa başında maksimum enerji elde edilebilecek şekilde hesap yapmış ona göre gerekli izinleri vermiş” diye konuştu.

Yılmaz, Senoz Vadisi'nde yapımına izin verilen 9 santralden 2'sinin devam ettiğini, birinin başlama, diğerlerinin de planlama aşamasında olduğunu belirttiği açıklamalarını şöyle tamamladı: “Bizim aldığımız bilgiler, bu santrallerin tamamının yapılması halinde bu vadinin tamamen gözden çıkarılması gerektiği, doğal yaşamın kalmayacağı yönünde. Bu, hem burada yaşayan insanların geleceği bakımından, hem de burada gerçekleştirmek istediğimiz turizm potansiyeli bakımından çok büyük engel. Hem yapımcı firmaların temsilcileri, hem teknik arkadaşlarımızla toplantılar yapıyorum. Bunların sonunda benim de çok ciddi endişelerim oluştu. Özellikle bu santrallerin bu kadar fazla olmasının yöreyi çok fazla etkileyeceğinden endişem var. Ankara'da bazı yerlerle görüşeceğim. Ardından İstanbul'da arkadaşlarımla bir araya geleceğim. Öncelikle başlanmamış olan projelerin askıya alınması, sonra başlanmış olan projelerin çevreye olumlu hale dönüştürülmesi için kampanya yürüteceğiz.”

Tarih Haziran 1998.

Mesut Yılmaz dönemin Başbakanı.

Rize, ilk kez Hidroelektrik Santralı (HES) gerçeğiyle karşı karşıya.

O dönemde BM Holding tarafından, Rize'de turizminin vitrini olarak gösterilen Çamlıhemşin’in Fırtına Vadisi üzerinde yapılması düşünülen Dilek-Güroluk HES için çevreciler ayaklanmış durumda.

Ancak, yargı sürecinin devam etmesine karşın dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz, 26 Haziran 1998'de projenin temelini attı ve açış konuşmasında projenin çevre bilinci açısından Türkiye'deki diğer projelere örnek olabilecek nitelikte dizayn edildiğini söyledi.

Çevre Bakanlığı da temel atma töreninden bir gün önce 25 Haziran 1998'de ‘Olumlu ÇED Raporu’nu onayladı. Orman Bakanlığı ise 'Çalışma İzni ve Saha Teslimi Oluru'nu, 18 Eylül 1998'de BM Holding'e teslim etti. Ekim 1998'de ise şantiye kuruldu. Tünel yaklaşım ve ulaşım yolları ile çalışma yollarının kazı işleri tamamlandı. Bu sırada vadiye toplam 4,5 kilometre yol inşa edildi.

Dilek-Güroluk HES Projesi ise yargı kararıyla durduruldu, devlet büyük zarara uğradı...