HES Vadilerinde Bilirkişi Bilmecesi

Derelerin Kardeşliği Ağustos’ta Mitinge Hazırlanıyor

Rize’nin Başta Fırtına, Fındıklı ve İkizdere Vadileri Olmak Üzere Çeşitli Vadilerinde Yapılmak İstenen HES Projelerine Karşı Çeşitli Tepkiler Sürerken; Çevrecilerin Hukuk Mücadelesi de Devam Ediyor

(Haber Merkezi)- HES’lere karşı çeşitli protesto ve çevreci eylemler devam ederken, çevrecilerin ve yöre halkının başlattığı hukuk mücadelesi de sürüyor. HES’lere karşı her alanda yürütülen mücadele gün geçtikçe daha da kızışırken, ‘Derelerin Kardeşliği Platformu’ Ağustos ayı içerisinde Rize’de büyük bir miting düzenlemeye hazırlanıyor.

            Başta Rize’nin Fındıklı Çağlayan ve Arılı, Çamlıhemşin’in Fırtına Vadisi ile İkizdere Vadileri olmak üzere, Salarha ve Hemşin Vadileri üzerinde kurulması planlanan 62 Hidroelektrik Santrali çevrecilerin yanı sıra yöre insanları ve çeşitli dernekler tarafından düzenlenen etkinliklerle protesto ediliyor. HES’lere karşı yapılan protesto eylemlerinin yanı sıra, başlatılan hukuk mücadelesini de sürdüren çevreciler, bölgenin ekolojik dengesini bozarak çeşitli değişikliklere yol açacak projelerin durdurulmasını ve iptalini istiyor.

            Hukuk mücadelesi çerçevesinde Rize İdare Mahkemesinde İkizdereli çevreciler ile köylüler ve yöre derneklerinin açmış olduğu davlar sürerken; Sanko tarafından yapımı sürdürülen İkizdere Cevizlik HES’e ilişkin ‘ÇED Raporunun İptali’ istemiyle açılan davada bölgede bilirkişi incelemesi yapıldı.

            Rize Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Görevlisi Doç.Dr. Davut Turan’ın bilirkişi olarak inceleme yaptığı bölgede, ‘su hakları’ kapsamında ‘vadideki balık yaşamı için ne kadar su gerekli’ olduğuna dair bir rapor hazırlanacağı ifade edildi. Söz konusu çalışmalarla ilgili bilirkişi incelemesine HES yapımını sürdüren Sanko Holding yetkilileri ile birlikte çevreci derneklerin temsilci ve avukatları, TEMA temsilcileri, köylüler ve köy muhtarları da katıldı.

            ÇED Raporunun iptali istemiyle açılan davada sadece balık yaşamı için bırakılacak suyun hesaplanmasının anlaşılmaz olduğuna dikkat çeken çevrecilerin avukatı Yakup Şekip Okumuşoğlu, bölgedeki asıl sorunun ‘havza planlarının’ yapılmamış olmasından kaynaklandığını dile getirdi.

            Bölgedeki HES çalışmalarının sadece balıkların yaşaması için bırakılacak suyla endekslenmemesi gerektiğini anlatan avukat Okumuşoğlu, “Çevre ve Orman Bakanlığı, ne yazık ki, bu bölge için görevini yapmamaktadır. Asli görevlerini yerine getirmemektedir. Diğer bölgelerdeki havza planlarını hazırlayan ve uygulamaya koyan Bakanlık, Türkiye’nin 3. Büyük havzası konumundaki Doğu Karadeniz’de bunu yapmamıştır. Havza planı yapılmadan ÇED raporları onaylanmış veya ÇED raporuna gerek yoktur kararları verilmiştir. Bu vadilerde sadece balık yaşamı değil, bölgenin ekolojik ve sosyal yapısı ile birlikte bütünsel canlı yaşamı, iklimsel değişiklikler ve etkileşimler de göz ardı edilemez. HES projelerinde dikkate alınmayan bu durum, yapım çalışmaları sırasında çevre katliamlarını ve felaketleri de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle Çevre ve Orman Bakanlığı’nın bu kararlarını yeniden gözden geçirerek, bir an önce havza planlarını yapması ve projeleri durdurması gerekmektedir.”dedi.

            Bölgedeki bilirkişi çalışmalarına katılan TEMA Rize Temsilcisi Nevzat Özer ise, Doğu Karadeniz Bölgesinde başta Rize olmak üzere bu güne kadar havza planlarının yapılmamış olmasına dikkat çekti. Sadece Rize’de kurulması planlanan 62 santralle beraber Bölgede kurulması planlanan 600’e yakın HES’in getireceği olumsuz sonuçların, Bölgede büyük bir ekolojik krizi de beraberinde getireceğine işaret eden Özer, bölgedeki bütün HES projelerinin askıya alınmasını istedi.

            Bölgedeki vadilerin, ekolojik çeşitliliği nedeniyle dünyada koruma öncelikli 200 alan içerisinde yer aldığına vurgu yapan Özer, aynı vadi üzerindeki birden fazla HES projesinin geri dönüşü olmayan zararlara neden olacağını da sözlerine ekledi. Rize’deki vadiler üzerinde bulunan 62 projeden yapımı devam eden 20 projenin sadece 4’ü için ÇED raporu alındığını diğer 16’sı için ise ÇED raporuna gerek olmadığı kararı verildiğine dikkat çeken Özer, bölgede oluşturulacak ekoturizm projelerinin bölgeye ve ülkemize HES’lerden daha çok ekonomik, sosyal ve kültürel katkı sağlayacağına işaret etti.

            İkizdere Vadisi üzerinde yapımı devam eden Cevizlik HES’e ilişkin ÇED raporunun iptali davasının yanı sıra, Hemşin’in Kantarlı bölgesindeki Dilek HES için açılan ‘ÇED raporu gerekli değildir’ kararının iptaline ilişkin dava için de bölgede bilirkişi heyeti incelemede bulundu.

            Hemşin Kantarlı’daki HES’in 50 Mgw’tan düşük olduğu gerekçesi ile böyle bir kararın alınmasının bölgenin tüm değerlerini yok saymak anlamına geldiğine dikkat çeken Avukat Remzi Kazmaz, süren hukuksal mücadele süreci içerisinde aynı bölge için ikinci kez bilirkişi görevlendirildiğini, önceki bilirkişinin de Dilek HES için ‘ÇED raporuna gerek olmadığı’ yönündeki kararın iptali yönünde görüş bildirdiğini kaydetti.

            Her iki bilirkişi incelemesine de katılan çevre derneklerinin temsilcileri ile yurttaşlar ve avukatlar, bölgede ‘karar yürütmesi’ devam eden HES projelerine karşı mücadelelerini yılmadan sürdüreceklerini ifade ederken; ‘Derelerin Kardeşliği Platformu’ organizasyonluğunda Ağustos ayı içerisinde Rize’de büyük bir mitinge hazırlanıldığı kaydedildi. Bölgedeki bütün HES’lere karşı düzenlenecek olan mitinge ülke genelindeki çevreci kurum ve kuruluşlarla birlikte, çeşitli örgüt ve derneklerin de destek vereceği, derelerin kardeşliği adına bütün santrallere tepki gösterileceği ifade edildi.