Türk Çayının Siyah-Beyaz Serüveni

(Haber Merkezi)- Araştırmacı yazar Fatih Sultan Kar’ın koleksiyonundan oluşan siyah-beyaz fotoğraflardan bir seçki, Rizeliler Günü Kültür ve Sanat Etkinlikleri kapsamında Rize Valiliği’nin organizasyonu ile 24 Ağustos 2008 Pazar günü Saat 17.00’de İ.Kahraman Kültür Merkezi’nde Rizelilerle buluşacak.

ÇAY RİZE’de KARAYA VURDU : Rusya’dan sandıklarla getirilen ilk parti çay tohumu ve fidanları Rize iskelesinde törenle karşılandı. Fotoğrafta çay tohumlarını kutu içerisinde taşıyan Hızır Nurik (1), Kazım Kartal(2) ve Zihni Derin’i (3) karşılayan Rizeliler görülüyor. Karşılayanlar arasında Rize Valisi Nuri Türkkan (4) ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti üyesi Lazzade Mustafa (5) da yer almaktadır-1937.

Rizeli arşivci-araştırmacı Fatih Sultan Kar, yeni bir sergiyle hemşehrilerinin karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Kar, 2008’in Mart’ında Rize’nin Kurtuluş Törenleri sırasında ilin tarihine ışık tutan fotoğraflarla açtığı serginin ardından şimdi de çayın serüvenini anlatacak. ‘Yeşil Çayın Siyah Beyaz Serüveni’ başlıklı sergi, Rizelilerin hayatına 1930’lu yılların sonunda giren çayın 60 yıllık serüvenini gözler önüne serecek. 

UYGULAMALI EĞİTİM : Sovyetler Birliği’nden (Gürcistan) 1937-1940 yıllarında satın alının 70 ton çay tohumuyla yaygınlaştırılan üretim sonucu oluşturulan Merkez Fidanlığı’nda çay yapraklarının nasıl toplanacağı öğretiliyor - 1941

Bir yanı, başından kar eksilmeyen Kaçkarlara, bir yanı hırçınlığı dinmeyen Karadeniz’in deli mavisine bakan Rize’nin halkı her daim telaşlı, aceleci, atak, çalışkan ve esprilidir. Yörenin havası, toprağı, suyudur onları böyle yapan. Erkekleri ne kadar denizciyse kadınları o kadar toprağa bağlıdır. Ve Rize’nin yamaçları ‘siyah beyaz fotoğrafları bile yeşile çalar’ deyimine uygun şekilde her zaman yeşildir. Rize’de çaydan önce yeşilin adı ‘mısır’dır. Bundan başka Rize mandalinası ve portakalı etrafa nam salmıştır. Çay, 1930’lu yılların sonunda Rize’ye gelir ve Rizelinin hayatını değiştirir. Doğuştan gurbetçi olan halk, bir kurtuluş ümidi olarak sarılır çaya. Dağ, taş gizemli yeşil yaprağın büyüsüyle kaplanınca iklim değişir. Toprağın aile içerisinde kardeşler arasında çok küçük parçalara bölününce geçimi karşılayamaz olur, Rizeliye yine gurbet yolları gözükür. Çay tarımı arkada kalanlarca yürütülür.  

ÇAYI VE ZİHNİ DERİN: Adı daha sonra ‘Zihni Derin’ olarak değiştirilen Rize Çay Fabrikası’nın inşaatı –1946 

Rize’de ekonominin bel kemiğini oluşturan çayın 60 yıllık serüveninin siyah-beyaz karelerle aşama aşama anlatıldığı, daha önce yayınlanmamış fotoğraf ve belgelerle zenginleştirilmiş fotoğraf sergisi Rizeliler Günü Kültür ve Sanat Etkinlikleri kapsamında Rize Valiliği’nin organizasyonu ile 24 Ağustos 2008 tarihinde Saat 17.00’de İsmail Kahraman Kültür Merkezi’nde sergilenecek.

RİZE’de ÇAYIN BAYRAMI VAR : Ziraat Çay Bahçesi’nde kutlanan çay bayramlarından birinde - 20 Haziran 1944. Kazım Kartal (1), Zihni Derin (2), Murat Zırh (3), Hilmi Somay (4). 

Sergi açılışının hemen ardında Fatih Sultan Kar, kısa bir süre önce Sentez Ajans Etiketi ile yayınlanan yazdığı şiirlerden bir seçki olan “Likapanın moruna Rize’nin yeşiline” ismi şiir kitabını ve Rize için yazılmış en güzel şiirlerden bir güldeste yaparak oluşan ve Rize Belediyesi Kültür Yayını olarak hazırlanan “Yeşile yakılmış dizeler – Rize Şiirleri” kitabını imzalayacak. 

ÇAY KARNEYE BAĞLANDI : 1947 yılında çay Tekel İdaresi’nin verdiği çay karnesi ile satılıyordu