Sektörün Sorunları Çaykur’a Dokunulmadan Çözülmeli
(Haber Merkezi)- Rize Ziraat Odası Başkanı Nevzat Paliç, çay sektöründeki sorunların, Çaykur'a dokunmadan, özel sektörün daha iyi duruma getirilerek çözülmesi gerektiğini kaydetti.
Yaptığı açıklamada, bu yıl iklim koşulları nedeniyle yaş çay kampanyasının geçen yıla göre 17 gün erken açıldığını belirten Paliç, ''Verim açısından ilk sürgün ile 3.sürgün düşük, 2. sürgün ise iyi geçti. Ayrıca bu yıl iklim koşulları nedeniyle bazı yerlerde 4. sürgün de gündeme geldi'' dedi.
Yaş çay alımında Çaykur'un payının her geçen yıl arttığını, özel sektörün payının ise azaldığını ifade eden Paliç, ''Sektörde Çaykur görevini yapıyor, aksayan özel sektördür. Özel sektörün düzelmesini istiyoruz. Ancak şu andaki şartlara göre bölgenin Çaykur'a ihtiyacı var. Özel sektör iyi durumda olsa belki Çaykur'u bu kadar savunmaya gerek olmaz. Ama bugünkü şartlarda Çaykur olmazsa olmazdır. Bu nedenle herkesin Çaykur'a sahip çıkması gerekir. Özel sektör iyi duruma gelene kadar Çaykur'un korunmasından yanayız'' diye konuştu.
Paliç, Çaykur'un bölgenin can damarı olduğunu, bu nedenle Çaykur'da bazı aksamalar olsa bile kuruma sahip çıkılması gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti: ''Kimse karışmazsa zaten Çaykur kendi kendine düzelir. Sektörde sorunların çözümü için yapılması gereken Çaykur'a dokunmadan özel sektörün daha iyi duruma nasıl getirileceğini bulmaktır. Özel sektörün bugünkü duruma düşmesinin en önemli nedeni kaçak çaydır. 2006 yılında ülkemize giren yüksek miktardaki kaçak çayın etkisi hala devam ediyor. İthal edilen çaya uygulanan 2 dolar, artı yüzde 145 gümrük vergisi gerekirse daha da artırılmalıdır. Çayımızı korumamız gerekiyor. Bunları yapmazsak özel sektörde sorunların önüne geçilmez. Sektörün özel firmalara da ihtiyacı var. Özel sektör öyle iyi hale gelsin ki Çaykur'a bile ihtiyaç duyulmasın. Temennimiz üreticinin özel sektöre yönelmesidir. Ancak tabi ki üreticiden satın aldığı yaş çayın parasını kaç sene sonra vereceği belli olmayan bugünkü özel sektör yapısında bu mümkün değil.''
Çay üreticisinin yıllardır özel sektör nedeniyle büyük mağduriyetler yaşadığını savunan Paliç, bu nedenle özel sektörle ilgili sorunların acilen çözülmesi gerektiğini bildirdi.
Özel sektörde yaşanan sorunların bu yıl artarak devam ettiğini, bazı fabrikaların üretim dahi yapmadıklarını anlatan Paliç, açıklamalarını şöyle sürdürdü etti: ''Bu yıl özel sektörün bölgedeki 190 civarındaki yaş çay fabrikasından sadece 92'si alım yaptı. Önceki yıl 150'nin üzerinde firma üretim yapmışken geçen yıl bu 120-130'a düşmüştü. Bu yıl ise bu sayı daha da düştü. Ancak bunun oluşmasından özel sektör firmaların da önemli sorumluluğu var. Özel firmalarda fiyat istikrarı yok. Üreticiden çay alamayınca önce düşük tutukları fiyatı sonra biraz artırıyorlar. Aldıkları yaş çayın parasını ise ne zaman verecekleri belli olmuyor. Elbette ki özel sektörün de sıkıntısı var. Doğal olarak da bu sorunlar üreticiye yansıyor.''
Nevzat Paliç, özel sektörün sorunlarının çözülmesi halinde hem bu firmalar, hem vatandaş hem de Çaykur'un rahatlayacağını, kazananın ise bölge ve ülke ekonomisi olacağını vurgulayarak, bazılarının 'Çaykur ortadan kalksın da meydan bize kalsın' anlayışında olduğunu, bugün üreticinin, Çaykur'a güvenerek çayını topladığını ve Çaykur'a veremediğini de özel sektöre verdiğini söyledi.
''Ama şu andaki durumda Çaykur aradan çekilirse kimse çayını hasat etmez, çünkü güvencesi yok. Çaykur olmazsa bölgeden göç artar'' diyen Paliç, çay yetiştiren diğer ülkelerle Türkiye'nin şartlarının ve maliyetlerin aynı olmadığını, bu nedenle Türkiye'yi diğer ülkelerle kıyaslamanın doğru olmadığını belirtti.
Paliç, ''Dünyanın her yerinde tarım desteklenmektedir. Böyle olmazsa zaten tarım yapanı toprakta tutamazsın. Bunların göz önünde tutulması lazım. Bölgenin tek geçim kaynağı çaydır. Hiç bir ürünün çayın yerini tutması mümkün değildir'' dedi.
Paliç, Ulusal Çay Konseyi'nin kurucular kurulunun yanlış oluşturulduğunu da iddia ederek, ''Konseyde üreteci kesim ağırlıklı olmalıydı. Ayrıca giriş ücreti ve yıllık aidatın bin YTL gibi yüksek belirlenmesi doğru değil. Bu kadar yüksek aidat hiç bir yerde yok. Bu miktarı tarım alt gruplarının bulup üye olmaları kolay değil'' diye konuştu.