HES, İkizdere'yi Yuttu!..

Ve… İkizdere’de Korkulan Oldu!.. Dere Tünele Alındı, Vadi Sessizliğe Büründü…     

(Haber Merkezi)- Rize’nin İkizdere Vadisi’nde yapımı planlanan 21 HES’ten ve yapım çalışması devam eden 5 projeden birisi olan Yokuşlu Hidroelektrik Santrali’ne su kaynağı sağlanması amacıyla İkizdere Deresi tünele alındı.

İkizdere Vadisi’nin Yokuşlu Köyü bölgesinden geçen İkizdere Deresi’nin dere yatağı, üzerine HES tribünü inşa edilmek üzere dolgu malzemesi ile kapatıldı. Yaklaşık 200 metre boyunca derenin kaybolduğu İkizdere Vadisi, Yokuşlu Köyü civarında sessizliğe büründü.

Yıllardır bölgede yapılması planlanan HES’lere karşı verilen mücadelelerde dikkat çekilen bu uygulama, yöre halkı ile çevrecileri bir kez daha ürkütürken; çevreciler uygulamaya, “Dere soykırımı yapılıyor” diyerek teki gösterdi.

            Dünyanın koruma öncelikli 200 ekolojik bölgesi arasında yer alan İkizdere Vadisinde, Sanko Enerji firması tarafından yapımı süren 34 megawatt kurulu gücündeki Yokuşlu HES ve regülatörü inşaatı sırasında bugüne kadar vadide görülmeyen bir yönteme başvuruldu.

Santral tribünü ve su tutma havuzları için yapılacak tesislere alan oluşturmak ve inşaatı kolayca yapabilmek amacıyla dere yatağındaki su dağ içerisine açılan tünele alındı ve yaklaşık 200 metre sonra ise yeniden dere yatağına bırakıldı. 200 metrelik dere yatağı ise tünellerden çıkan hafriyatlarla doldurularak üzerine tesis inşası için çalışma başlatıldı. Vadide 200 metre boyunca derenin görünmediği Yokuşlu Köyü civarında sessizlik hakim oldu.

Konuya ilişkin bir açıklama yapan İkizdere Derneği Başkanı, Jeoloji Mühendisi Kadem Ekşi, dere yatağının değiştirilmesinin yasal olmadığını savunarak; Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporları ve proje uygulamalarına aykırı hareket edildiğini söyledi.

Yaşananların tek kelime ile özetlenecek olması halinde bu duruma ve anlama en yakın kelimenin “Dere soykırımı” olduğunu vurgulayan Ekşi, şunları söyledi: “İkizdere vadisi dünyada koruma altına alınmış 200 vadiden birisidir. Hem Bakanlar Kurulu kararıyla 2008 yılında Turizm Vadisi ilan edilmiş ve hem de 21 adet HES projesiyle başı dertte olan bir vadi, turizm ve enerji ikilemi arasında can çekişen bir dünya incisidir burası. Dünyanın maalesef birçok ülkesinde olduğu gibi, Türkiye’de de yanlış, çevre ile uyumu ve dokusu sorgulanmamış projeler hayata geçirilmiş ve geçirilmek istenmektedir. Doğu Karadeniz’de uluslararası standartlardan uzak, çevre-enerji birlikteliğini sağlayamamış çok sayıda HES projesi hayata geçirilmek istenmekte ve bir kısmı da büyük ve kanayan yaralar açarak bölgede yapımını sürdürmektedir”

Öte yandan, geçen yıl açılışı Başbakan Erdoğan tarafından yapılan İkizdere Vadisi Ilıca Köyündeki RİDOS Termal Kaplıca Merkezi’nin de ikinci HES tehdidi altına girdiği kaydedildi. Daha önce kaplıca merkezinin üst tarafına yapılmak istenen HES projesi için mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesinin ardından bu kez tesisin 500 metre alt kısmında yeni bir HES projesi için çalışma başlatıldı.

Yerin 260 metre derinliğinden çıkan ve içerdiği 4 bin 600 mineral oranı ile dünyanın en şifalı beş sıcak suyu arasında gösterilen kaplıca tesisi işletmecileri de HES inşaatlarından dolayı tedirginlik yaşıyor.

Tesis sahibi Kasım Ekşi, “500 metre aşağımızda HES kuruluyor. Bu bizi ürkütüyor. HES inşaatı sırasında açılacak tüneller sırasında patlatmalar yapılıyor. Bu patlamalar yaklaşık 3 kilometre boyunca yeraltında çatlaklar oluşturuyor. Eğer bu çatlaklardan biri bizim sıcak su kaynağımıza denk gelirse bu suyun kaybolma riski var. Vadi boyunca yapımı süren HES inşaatları bize zaten büyük zarar verdi. Artan doğa tahribatı nedeniyle insanlar tesisimize gelmek istemiyor. Türkiye’de nefes alınabilecek tek yer Doğu Karadeniz Bölgesi kaldı. Bu tip yerlerin üzerinde biraz daha hassasiyetle durulması gerekiyor. Başbakanımızdan bu konuda ilgi bekliyoruz” diye konuştu.