Yitik Komşularımız

Benim gibi kırkına merdiven dayayanlar, şehirlerde nerdeyse unutulan, köylerde de kimse kalmadığı için unutulmaya yüz tutan özlemle aradığımız o doyumsuz komşuluk ilişkilerini hatırlamaya çalışmak ister misiniz? 

Hatırlayın o zamanlar birinin evinde bir şey pişti mi, önce komşuya gider, sonra ev halkı yerdi. Olur ya kokusu oraya gider, belki de onların sofrasında bir şey yoktu! Onlarında hakkı vardı. Komşumuz o gün öğlene kadar görünmediği için anne-babamız merak eder, kapısını çalardı. Acaba bir şey mi oldu? Belki hasta yada başlarına daha kötü bir şey gelmiş olabilirdi.

Biz çocuklar mahallemizde komşularımızın çocukları ile oynarken, acıktığımızda arkadaşımızın annesi, kendi çocuğu ile beraber bize de ekmek verirdi, çocuğundan ayırmazdı. Bazen onların evinde yemek yerdik bazen de onlar bizde, ayrı gayrımız yoktu..

Kimi zaman kardeşimiz yanımızda olmadığı zaman kardeş gibi, bazense sımsıcak bir dost değil mi? idi komşumuz. Kimse, mevki-makam, zengin-yoksul ayrımını bilmezdi… Herkes komşuydu, kimi kapımızdaki, kimi karşı apartmandaki yada mahallenin en sonundaki evlerde oturanlardı ve onların çocukları da hem arkadaşımız hem de komşumuz idi…

Ya günümüz de? Bırakın komşumuza yemek göndermeyi, hasta olsak birbirimizi ziyaret etmiyor ya da edemiyoruz. Merdivenlerden değil, yolda biriyle karşılaşırız diye asansörle inip çıkıyoruz. Komşularımızın çocuklarına ekmek vermeyi değil, apartman içerisinde bile oynamalarına tahammül edemiyoruz. Onunla oynama, oğlum, kızım! Ne derseniz deyin komşuluk ilişkilerimiz ölmek üzere, bahanemiz hazır, teknolojik gelişmeler, televizyon vs. vs.!.. Belki doğruluk payı var onların ama aslında asıl sebep biziz!

Nerdeeen nereye geldik değil mi?

Aslında ilimizde yitik komşularımızı bulmak için fırsat var. Belki çok uzun zaman isteyecek özverili çalışmalar ile, bunu diğer illerimizde de başarabilir okurlarımız, bu geçmişi insanlık tarihi kadar eski kurumu canlandırmak için…

İlimiz sosyal, kültürel ve dini değerler bakımından muhafazakar bir özellik göstermektedir. Bu yapı insanımız arasında birlik, beraberlik ve dayanışma duygularını canlı tutmaktadır. Ancak modernleşme ve buna bağlı olarak şehirleşme süreciyle insanlar arasında var olan söz konusu birlik ve dayanışma duygu, düşünce, tavır ve davranışlarında belli bir eksilmenin ve zayıflamanın olduğu görülmektedir.

Bu anlamda kuşaklar arası belli bir çatışmadan da söz edebiliriz. Toplumumuzun bütününe baktığımızda da bu süreçten önemli bir rahatsızlık duyulduğu görüyoruz. Çünkü insanlar oturup konuşacağı, sohbet edeceği, hayatı paylaşacağı pek fazla tanış, akraba ve dost bulamamakta, her geçen gün birbirlerine yabancılaşmakta ve uzaklaşmaktadırlar. İşte bütün bunlardan dolayı, komşunun, sokağın ve mahallenin hatta İlin genel anlamda tanınmasına ve bilinmesine ihtiyaç bulunmaktadır. İnsanlar diğer insanlardan gülen bir yüz, tatlı bir söz ve bir tebessüm beklemektedirler.

Peki, komşuluk hakkı nedir? Komşular bazen bir akraba gibi birbiriyle içli dışlı oldukları için güzel geçinmeleri, birbiri hakkında iyi şeyler düşünüp mutlu olmalarını istemeleri, mallarının ve canlarının zarar görmemesi için gayret etmeleri, komşusu hatalı bir iş yapmaya kalktığında veya bir konuda komşusunun görüşünü almak istediğinde ona doğru yolu göstermeleri başlıca komşuluk haklarıdır. Buna ilave olarak zaman zaman birbirlerine hediye göndermeleri, karşılaştıkları zaman birbirinin yüzüne gülüp selamlaşmaları, yardıma çağırdıkları zaman hemen gitmeleri gibi iyi komşuluk esaslarını saymak mümkündür.           

Meselenin İslam boyutuna bakalım mı? Peygamber efendimiz "Cebrail bana komşuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım."-1- Hadis-i şerifteki "Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım" ifadesinin anlamı, Cebrail bu konuda Allah Teala'dan bir emir getirecek ve miras taksiminde -tıpkı akraba gibi- komşuya da hak tanıyacak sandım demektir.

Komşularımız, ev halkımızdan sonra yüzlerini en çok gördüğümüz kimselerdir. Komşunun farklı dinden olması, bir Müslüman’a, ona karşı komşuluk hakkını gözetmeme yetkisini vermez. Komşunun Yahudi, Hıristiyan veya hiçbir dine inanmayan biri olması bu prensibi değiştirmez.

Komşuluk hakkını gözetmeyenlerin mükemmel bir imana sahip olmadıkları, hadislerde haber verilmektedir. Peygamber Efendimizin "Allah'a ve ahiret gününe inanan bir kimse komşusuna eziyet etmesin, iyilik etsin" buyruğu, iyi müminin iyi komşuluk yapan kimse olduğunu göstermektedir.           

Yukarıda belirttiğimiz düşünceler doğrultusuna ilimizde, yitip gitmek üzere olan komşuluk ilişkilerimizi yeniden canlandırmak amacıyla müftümüz, kadın derneklerimiz ve birkaç gönüllü hemşerimiz ile birkaç kez bir araya gelerek neler yapabileceğimizi tartıştık. Kadın derneklerimiz komşuluk ilişkilerini canlandırma teşebbüslerini anlattı, bu çalışmaları Rize genelinde daha geniş katılım ile gerçekleştirmek için  “Önce Komşum Derneği”  ismini taşıyan dernek kurmaya karar verdik. Kuşkusuz çok zorlu, belki yıllarca sürecek olan çabaya karınca misali başladık. Başarmamız için sizleri yolun başında aramızda görmek istiyoruz.

Derneğimiz kısaca apartmanlarda, sitelerde, sokaklarda ve mahallelerde birbirlerine yabancılaşan ve uzaklaşan halkımızın çevresiyle tanışmaya, kaynaşmaya ve dost olmaya başlaması için çalışacaktır.Bunu sağlayabilmek için başlatılacak ve uygulanacak programların, sosyal hayatımıza bu anlamda önemli kurulma aşamasında sizlerin katkısı ile yitik komşularımızı tekrar bulmak istiyoruz bize katılmak ister misiniz?

Saygılarımla…