Rize Bezi Olarak Ünlenen Feretiko Bezinin Geliştirilerek Rize Turizmine Katkı Sağlaması Planlanıyor Ancak, Feretikonun Üretildiği Kendir Ekimi Türkiye’de Yıllardır Yasak.
(Haber Merkezi)- Rize Valisi Kasım Esen, el dokuma ürünü olan ve ''Rize bezi'' diye de anılan ‘feretiko’ bezinin turistik ürün olması için proje hazırladıklarını bildirdi. Esen, yaptığı açıklamada, feretiko bezinin yaygınlaştırılması ve adının daha fazla duyurulması için çalışma içinde olduklarını söyledi.
Bu kapsamında İyidere ilçesini pilot olarak seçtiklerini belirten Esen, bu ilçenin hemen hemen bütün köylerinde feretiko dokumacılığına başlandığını kaydetti.
Feretiko bezinin yaygınlaştırılması ile ilgili AB hibe fonlarından yararlanmak üzere bir proje hazırladıklarını ifade eden Esen, yaklaşık 3 milyon dolar civarında bir bütçesi olacak olan projeyi yakın bir zamanda ilgili yerlere sunacaklarını söyledi.
Feretiko bezi dokumacılığını diğer ilçelere de yaygınlaştırabileceklerini, bu konuda sorun olmadığını belirten Esen, şöyle dedi: ''Bu konudaki en önemli sorun pazarlama sorunudur. Bu sorunu aşabilmek için arayış içindeyiz. Feretikoyu ihraç etmek şu aşamada zor gibi görünüyor. Zaten feretiko bezini tekstil ürünü olarak değerlendirirsek zarar ederiz. Çünkü bu konuda Bursa, Denizli, Gaziantep gibi şehirler oldukça ileri seviyedeler. Bu nedenle biz feretiko bezini Rize'de turizmle birlikte geliştirmek istiyoruz. Yani feretiko bezinin Rize'ye gelen yerli veya yabancı her turistin alabileceği bir turistik ürün olmasını istiyoruz.''
Esen, bu kapsamda feretiko bezinin iş yerlerinde satışının dışında, yöredeki 4 ve 5 yıldızlı otellerde oluşturulacak reyonlarda turistlere satılabileceğini sözlerine ekledi.
Feretiko’nun Tarihi Geleneksel Rize el dokumacılığının temelini teşkil eden feretikonun, milattan önceki dönemlerde yöreye hakim olmuş olan İskitler tarafından Rize'ye kazandırıldığı sanılmaktadır.
Rize'de 1960'lı yıllarda çay tarımının yaygınlaşmasından önce hemen her evde bir feretiko tezgahı bulunuyordu. Bu yıllarda Rizeli birçok aile feretiko ticaretini kendine iş edinmişti. Eski dönemlerde Rizeli kadınların el emeğiyle gerçekleştirdikleri bu sanat, Rize ekonomisine küçük çapta da olsa katkıda bulunuyordu. Ancak çay tarımının yaygınlaşmasının ardından feretiko dokumacılığına olan ilgi yıldan yıla azaldı. Bugün Rize'de çay ekili olan alanlarda, o yıllarda feteriko ipliği elde etmekte kullanılan kendir (Hint Keneviri) yetiştiriliyordu. Ancak daha sonra çeşitli nedenlerden dolayı bölgede ve ülkemizde kendir ekimi ve dikimi yasaklandı.
Nasıl Üretiliyor Nisan ayının ortalarına doğru humuslu toprağa ekilen kendir tohumları Ağustos ortalarına doğru bir buçuk iki metreye ulaşınca hasat edilir. Hasat edilen kendir ağaçları birkaç gün kabuklarının gevşeyip soyulmaya müsait hale gelmesi için yağmura bırakılır, kabukları soyulduktan sonra da tokmaklarda dövülür. İp haline getirilen kendir lifleri yumak halinde özel tezgahta dokunup feteriko bezi haline getirilir.
Feretiko kumaşı kalitesi, sağlıklı olması ve zarafetiyle gerek elbise, gerekse üzerine işleme yapılmak suretiyle kullanılmaktadır. Feretiko bezi ketene göre çok ince, aynı zamanda dört kat daha dayanıklıdır. Pamuklu kumaşların ortalama 6 aylık ömrü olmasına karşı feretikonun ömrü 2 yıldır.
Rize’nin tanıtımı ve turizm değerlerinde yer almasına karşın feretiko bezinin temel ham maddesi olan kendir üretimi ne yazık ki ülkemizde yıllardır yasaklanmış durumda.