Ne Olacak Bu Çaycının Hali?

Nisan ayı gübre vurma zamanı, üretici 2 bin TL’yi aşan gübre fiyatlarını konuşuyor. Maalesef son 6 yıldır tarım geriye doğru gitmekte. Ekonomik kriz sanayiciyi vurdu. Fabrika sahipleri işçi boşaltmaya başladı.

Hükümet ÖTV ve KDV’de indirime giderek sanayiciyi kurtarma yoluna gitti. Sanayici nasıl kurtarılacak?

Tarım sektöründe yenilik yapılmadı. Çay üreticisi gübrede KDV’nin yüzde 18’den aşağı çekilmesini istiyor. Gübre fiyatları almış başını gidiyor. Kooperatiflerden alınan gübrelerin üzerine bir de faiz eklenince çay üreticisi birinci sürgün bedellerini kooperatiflere vermek zorunda kalıyor.

Yıllarca yanlış gübre kurbanı olan çay bahçelerimiz zaten verimden düşmüş, yeni yeni uyanan ve uyandırılmaya çalışılan çay üreticisi, yıllarca bilinçsiz bir şekilde çaya yanlış gübre uyguladı.

Piyasada ucuz fiyatlarda satılan kalitesiz gübrelerden alan üretici, yok olmaya yüz tutan çay bahçelerini tamamen yok etme peşinde. Yıllardır özel sektörlerden ürün bedeli alamayan çay üreticisi, devlet tarafından uygulanan ‘kota ve kontenjanlarla’ özel sektörün önüne itilmeye devam ettirildi.

Binbir zorluklarla toplanan çayın ayrı bir sorunu ise ürünü satmaktan çok kaçak çaylar. Bunun yanında artık il dışında bulunan ve ekmeğinin peşinde çeşitli illerde gurbetçilik yapan Rizelileri başka bir zorluk daha beklemekte. Yarıcılara verdikleri çay bahçelerine artık yarıcılar da bakmamaya başladı.

Zarar ettiklerini söyleyen yarıcılar gübrenin 2 bin TL’yi aşması ile birlikte, yevmiyelerini 60 TL’ye çıkardı. Taşımacılık, Çaykur’un kota ve kontenjan uygulaması, özel sektörün ise peşin paraya aldıkları çayın fiyatını, verilen fiyatın altına çekmesi, peşin almayanların ise 1 yılı aşkın sürede vade vermesi ve bazılarının da para yerine kumanya vermesi başka bir sorun. Bütün bunların üzerine artık yarıcılar da naz yapmaya başlayarak, 3’de birini mal sahibine vermek üzere anlaşma yapmak istiyor. Ama yine de nazlanıyorlar.

Artık çay geçim kaynağı değil! Çay başlı başına büyük bir sorun olmaya başladı.

Gümrüklerden ve kaçak yollardan ülkeye giren çaylar Türk çaycılığına büyük bir darbe vurmaya devam ederken, çayla ilgisi olmayan bazı bölgelerde paketlemeler kurulması ve buralarda kaçak çayların paketlenerek Türk çayı olarak iç piyasaya satılması sanırım Türk çaycılığının sonunu hazırladı.

Bir aydan kısa bir sürenin kaldığı 2009 Yılı Yaş Çay Kampanyasında çay üreticisi gübre fiyatlarında ve Çaydan alınan KDV’de indirim yapılmasını bekliyor.

            Bu koşullar içerisinde yapılan sözde fiyat belirleme çalışmalarının ne derece inandırıcı olacağı ise başka bir meçhul. Eğer üreticiye hak ettiği yaş çay bedeli verilmezse, bundan sonraki günler daha da kötüye gideceğe benziyor.