Bölgemizde Meyve Yetiştiriciliği-1

           Önceki yazılarımda Fındıklı ve bölgemizin sosyal ve ekonomik sıkıntıları, ekonomik kalkınmada tarımın önemi, tarımsal kalkınmada izlenecek politikalar ile ülkemizi ilgilendiren kökü tarihin derinliklerine dayanan Fener Rum Patrikhanesi hakkında bildiklerimi dile getirmeye çalıştım. Bundan sonraki yazılarım yine asrımızın önemli konularından olan AB ve ülkemiz üzerinde emelleri olan şer güçlerin faaliyetlerine değinmeye çalışacağım.            

Bu bölümde ve devam edecek birkaç dizide ise mevsim itibariyle öneme haiz olduğunu düşündüğüm ve kendi uzmanlık konum olan tarımsal faaliyetlerden önemli olacağını tahmin ettiğim meyvecilik konusunu incelemeye çalışacağım. Bu hususla bilinmesi gereken; Meyve bahçesinin tesisi, dikimi ve meyve ağaçlarının budanması konusunda bazı yetiştiricilerimizin bilgi eksikliklerinin olduğunu biliyorum. 1-Meyve bahçesi kurarken nelere dikkat etmeliyiz: Meyve ağaçları mısır, fasulye, salatalık gibi yıl içinde ekilip hasat edilmezler. Uzun yıllar dikildikleri yerde kalırlar. Bu nedenle meyve bahçesi kurulurken, fidan dikilirken yapılacak hatalar uzun yıllar sonra ortaya çıkar. Artık bu hatayı ortadan kaldırma şansımız yoktur. Dikkat edilecek hususlardan birinci derecede öneme haiz iklimdir. Fidanımızın tutup gelişebilmesi ve verimli bir şekilde meyveye yatabilmesi için, meyve tür ve çeşitlerine bağlı olarak iklim istekleri oldukça farklılıklar gösterir. İklim faktörlerine müdahale etme şansımız yoktur. O halde dikeceğimiz meyve fidanı çeşitlerinin o yörenin iklim özelliğine göre seçilmesi gerekir. İklim istekleri dendiğinde içinde birçok faktörün bulunduğunu da bilmeliyiz. Nedir bu faktörler?           

a-) Meyve çeşidine göre gün ve yıl içinde belli bir sıcaklık toplamına ihtiyaç duymaktadır.( Mesela; elmanın sıcaklık ihtiyacı toplamı, şeftali ve zeytine göre daha azdır.) O nedenle bölgemizde elma yetiştirilebildiği halde, zeytin ve şeftali yetiştirilemiyor. Belki dikildiği takdirde gelişir ve büyür fakat istenen şekilde ve aromada meyve alamayız.          

 b-) Meyve ağaçlarının kış dinlenme ihtiyaçlarının karşılanması için belli bir sıcaklık derecesi vardır. Bu sıcaklık derecesine uyum gösteremeyen bir fidandan verim alma şansımız yoktur. Bu ne demektir? Çeşitlere bağlı olarak kış dinlenme ihtiyacı için +7 C’nin altında geçirmeleri gereken belli bir süre vardır. Dikeceğimiz meyve fidanını seçerken bu sıcaklık derecesine uyan çeşit olmasına dikkat edilmelidir. Şayet bu dinlenme ihtiyacı karşılanmazsa meyve ağaçları çeşitlere göre erken çiçek açarlar.

c-) Erken ve geç donlar: İlkbaharda meydana gelebilecek geç dondan, geç çiçek açanlar meyvelerini olgunlaştıramazlar ve sonbahar erken donlarından zarar görürler. Bölgede meydana gelen ilkbahar geç donları ile sonbahar erken don tarihleri bellidir. Bu tarihleri göz önünde bulundurarak fidan seçimine dikkat etmeliyiz. İlkbahar geç donları söz konusu ise; güney yamaçlar, kumlu topraklar erken çiçek açan meyve çeşitleri için sakıncalıdır.Kış aylarında çok düşük sıcaklıklara sahip olan yerlerde, bazı meyve çeşitleri zarar görmektedir.

d-)Yaz aylarında en yüksek sıcaklığa sahip olan aylarda toprakta ve havada yeterli nem (su) bulamazsa fidan aşırı derecede zarar görür. Dikeceğimiz fidanı seçerken bu hususa dikkat edilmelidir. Yıllık sıcaklık ortalaması da göz önünde tutulursa iyi olur.

e-)Yıllık yağış toplamı ve mevsimlere göre dağılışı önemlidir. Bu husus Türkiye geneli olarak düşünülürse, dikkate almaya değer. Bölgemiz için fazla yağış ve nemden etkilenmeyen çeşitlerin seçimi önemlidir.

f-)Toprak sıcaklığının, kök gelişmesi üzerinde önemli etkisi vardır. Toprak sıcaklığının çok artması ya da çok düşmesi halinde kök gelişmesi azalır ve durur. Eğer toprak yüzeyi karla örtülü değilse -10  ⁰ C ‘nin altındaki sıcaklıklar saçak kökleri dondurur. Kökler 0 ⁰ C ‘ nin üstünde seyreden sıcaklıklarda gelişmeye başlar.Topraktaki faydalı mikroorganizma faaliyetleri için en uygun toprak sıcaklığı 20-30 ⁰ C ’ dir.

g-)Topraktaki nem ise; meyvenin şekli, iriliği, kalitesi ve rengi üzerinde etkilidir. Ayrıca meyve ağacının düzenli ve kuvvetli sürgün ve tomurcuk geliştirmesinde önemli bir faktördür. Ancak havadaki nem fazla ise; meyvelerde paslanmaya ve mantari hastalıkların artmasına neden olur.

h-)Güneş ışığının alması; sürgün ve yaprakların düzgün gelişip şekillenmesine, meyvelerde güzel kabuk renginin meydana gelmesinde etkili olur.

i-)Sis ve dolu; ilkbaharda çiçeklenme döneminde, tozlanmayı ve döllenmeyi güçleştirir. Sürekli olursa meyve tutmaz. Fındıkların içinin bazı yıllarda boş kalmasında sisin etkisi büyüktür. Meyvelerin büyüme döneminde oluşan çiğ ise mantarların üremesine sebep olur.Dolu ise meyve kalitesini bozduğu gibi yaprak ve sürgünlere zarar verir.

j-)Kar ve tipinin çok olduğu yıllarda, kökler uzun süre kar altında ve kardan dolayı fazla su aldıklarında havasız kalır. Yapraklarını dökmeyen meyve ağaçlarının, sürgün ve dallarının kırılmasına sebep olur.

k-)Hakim rüzgarlar bilhassa döllenme ve toprağın havalanmasında faydası vardır. Şiddetli ve uzun esen rüzgarların ise zararı çoktur. Kurulacak meyve bahçesi ya da dikilecek fidan, hakim rüzgarların etkili olduğu yerlerden uzak tutulmalıdır.

l-)Yönlerin de bağ-bahçe ziraatınde önemli etkisi vardır. Güney, kuzey, doğu, batı doğrultularının;  meyve ağaçlarının gelişip büyümelerinde ve meyve verimlerinde önemli etkileri vardır.