Ne Kadarı Yeterli?
Mar 17,2008 00:00 by Nevzat Özer
Tüketim: “Amaç mı?  İhtiyaç mı?”

Tüketim, son yıllarda ihtiyaçları karşılamanın, hatta düşleri gerçekleştirmenin çok ötesine geçerek; başlı başına bir amaç haline geldi. Oysa sınırsız tüketim çabasının ağır bir bedeli var ve günümüzde bu bedel de tüketimin kendisi kadar hızlı büyüyor.

Tüketim için kullanılan geniş kaynakların birçoğu sürdürülebilir düzeylerin çok üzerinde sömürülüyor. Yalnızca son 50 yıl içinde bile dünya  genelindeki içme suyu tüketimi üç kat, fosil yakıt tüketimi de beş kat arttı. Kuzey Çin’deki yeraltı suyu seviyelerinden Kuzey Atlantik’teki balık tarlalarına kadar bütün yenilenebilir kaynaklar tehlike altında. Zaman içinde kaynakların kullanılmasındaki verimlilik arttı ve tüketilen kaynakların yerine yenileri getirildi ama son elli yılda izlenen yol çok açık. Sürekli artan tüketimin yarattığı kirlilik ve kaynaklardaki bozulmalar giderek çoğalıyor ve bunun bedeli yalnızca mahvolmuş ekosistemlerde değil, özellikle en yoksul kesimdeki hastalıklarda ve sefalette de görülüyor.

Gelişmekte olan ülkelerdeki yüz milyonlarca kişinin yakın gelecekte tüketim toplumuna dahil olacağı gerçeğinin yanı sıra, otomobiller ve evler büyüdükçe ve yeni cihazlar üretildikçe tüketim toplumlarında kişi başına düşen tüketim de artacak. Kişi başına düşen tüketim artarken, insan nüfusu da artacak. İçinde bulunduğumuz yüzyılın ortalarına doğru dünya nüfusuna üç milyar insanın ekleneceği tahmin ediliyor. Tüketim ve nüfusun ortak etkisi tehlikeli görünüyor ama tüketimi kontrol altına almak nüfusu denetlemekten daha zor. Tahminlere göre, doğum oranları azaldıkça yüzyılın ikinci yarısında nüfus düzeyi yatay ilerleyecek. Fakat tüketim artmaya devam edecek.

TEMA Vakfı, sınırsız tüketimin toplumsal bir sorun olduğuna ve sadece tüketim peşinde koşmanın hem tüketici toplumlardaki yaşamın kalitesini azaltacağına hem de çocuklarımızın torunlarımızın yani gelecek nesillerimizin temel ihtiyaçlarını karşılama olanaklarının bile ellerinden alınmasına neden olacağına dikkat çekiyor.

Bu sorunun çözümü; yaşamımızı sürdürecek kadar tüketip bundan mutlu olabileceğimiz bir toplum düzeni yaratmaktan ve herkesin bu hedefe ulaşmak için birlikte hareket ederek katkı sağlamasından geçiyor. Böylece bizden sonra gelecek tüm canlılara sürdürülebilir bir dünya bırakmış olacağız.