TBMM Bayındırlık Komisyonu’nda kabul edilen 4734 sayılı “Kamu İhale Kanunu ile Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” yerel basın kuruluşlarının susturulması ve birçoğunun kapanarak, çalışanlarının işsiz kalması ile sonuçlanacak!

Yasa tasarısı, “elektronik kamu alımları platformu” oluşturularak, basın ilanlarının kaldırılmasını öngörürken; eşik değerin arttırılması ve çerçeve sözleşmenin 2 yıldan 4 yıla çıkartılarak şeffaflığın ortadan kaldırılması gibi kabul edilemez maddeleri gündeme getirmektedir.

Tasarının yasalaşması ile birlikte, kamu yatırımlarındaki basın ilanları zorunluluğu kalkacak ve yerel gazeteler en önemli gelir kaynağını kaybedecektir. Bu da Anadolu’daki yaklaşık Bin 300 yerel gazetenin kapanmasına neden olacaktır. Mevcut yasada yapılmak istenen değişiklikler, Anadolu’nun en ücra köşelerinde yayın yapan ve halkın haber alma özgürlüğünü yerine getiren yerel basının yok olmasına neden olacak, işsiz sayısı artacak, tekelleşme hızlanacak, halkın haber alma özgürlüğü engellenecek ve şeffaflık ilkesi zedelenecektir.

Bu durum demokrasilerin temelini oluşturan çok sesliliği ortadan kaldırarak Türk demokrasisinin zarar görmesine neden olacaktır.

Düzenlemenin şu anki hali aynı zamanda basın özgürlüğüne vurulan bir darbe olarak değerlendirilmektedir. Çünkü yerel basının ürettiği gazete sayısı ve okunurluk oranı, yaygın basının üzerindedir. Uygulamayla; yerel basın gerileyecektir. Yerel basının önünün kapanması aynı zamanda halkın haber alma özgürlüğüne vurulmuş bir darbedir.

Yerel basın, yaygın basına göre daha dar ve mahallî bir bölgede dağıtıma sunulan, yöresinin sesi olan basın yayın organlarıdır. Toplumsal, ekonomik, kültürel ve sosyal gelişmeleri bölge halkına aktarmaktadır.  Yayın yerlerinde yaşayan insanların, yaygın basında yer bulamayan, kendi bölgelerindeki sorunlar, olaylar, ekonomik ve sosyal gelişmeler ile merkezi ve özellikle yerel yönetimlerin aldığı kararlar hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlarlar.

Yerel gazetelerin okuyucu sayıları 250 ile 15 bin arasında değişmektedir. Yerel gazetelerin gelir kaynakları, gazete satışlarının yanı sıra yayın yerlerindeki iş adamı ve esnaftan sağladıkları özel ilân ve reklâmlar ile bu gelirler arasında en yüksek kalem olan, 195 sayılı Kanun kapsamında yayımı zorunlu kılınan resmi ilânlardır. Yurt genelinde resmi ilân yayınlama hakkı olan Bin 300 civarında yerel gazete yayın hayatını sürdürmektedir ve bu gazetelerde yaklaşık 10 bin fikir işçisi çalışmaktadır. İdari hizmetli ve diğer görevlerde istihdam edilenlerle birlikte, bu gazetelerin basıldığı matbaalarda çalışan kişiler de dikkate alındığında, çalışan sayısının 15 binin üzerinde olduğu görülmektedir. Yasa tasarısının kabul edilmesi, işsizler ordusuna yaklaşık 15 bin kişinin daha eklenmesine neden olacaktır.

Haber ajanslarının en büyük müşterisi konumundaki yerel gazetelerin kapanmasıyla, hizmet alımı sağlanan birçok sektör de zincirleme olarak uygulamadan etkilenecektir.

Tüm bu gerçekler ortadayken, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda değişiklik yapılarak, yerel gazetelerde yayımlanmakta olan ihale ilânlarının yayım zorunluluğu kaldırılıp, aynı ilânların elektronik ortamda, diğer bir deyişle internet ortamında duyurulması öngörülmektedir. Bu uygulamanın yasalaşması, geri dönülmesi mümkün olmayan dramatik bir sürecin başlangıcı olacaktır.

57. Hükümet döneminde de benzer bir değişikliğe gidilmiş ancak Türkiye Gazeteciler Federasyonu öncülüğünde yurt çapında gerçekleştirilen eylemlerle 58. Hükümet bu hatalı uygulamadan vazgeçerek yasayı değiştirmişti.

Bu durum karşısında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden, Kanun Tasarısı görüşülürken yerel gazeteleri yok edecek maddeleri yeniden düzenlenmesini beklemekteyiz. Aksi halde bu yasa, Anadolu’nun bağrına saplanmış bir hançer olacaktır.