Gelişigüzel Projeler Bölge Ekolojisini Tehdit Ediyor
Sep 09,2008 00:00 by Haber Merkezi
CHP’li Vekillerden HES İncelemesi
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Karşı Olmadıklarının Altını Çizen CHP Milletvekilleri, Rize ve Bölgesinde Planlanan HES Projelerinin Bölgede Geri Dönülmez Zararlara Yol Açtığını Kaydetti

(Haber Merkezi)- CHP Adana Milletvekili Tacidar Seyhan, yapılan hidroelektrik santrallerinin (HES) kısmi, pilot santraller olarak planlanması gerektiğini söyledi. Seyhan, iki gün süren çalışmaları sırasında HES projeleri kapsamında derelere bırakılacak can suyu ve santrallerin çevreye verdiği zararları bütün olarak incelemeye çalıştıklarını kaydetti.
CHP Adana Milletvekili Tacidar Seyhan incelemelerinin ardından düzenlediği basın toplantısında, CHP Ankara Milletvekili Nesrin Baytok ile Artvin Milletvekili Metin Arifağaoğlu Rize'de yapılmakta olan HES'lerde 2 gün süren incelemelerde bulunduklarını kaydederek; özellikle İkizdere Vadisi Rüzgarlı mevkii ve Çayeli Senoz Vadisi'nde yapılmakta olan HES’lerle ilgili olarak, bölge halkının sorunlarının oldukça büyük olduğunu savundu.

İkizdere Vadisi'nde yapılmakta olan HES'lerde incelemelerde bulunduktan sonra yaptığı açıklamada, bölgeye bütüncül olarak bakmayı amaçladıklarını belirterek, ''Burada bölgenin ihtiyaçlarını ve yapısını inceledik. Bölgenin HES'lere uygun olup olmadığı ile HES'lerin gerekli kriterler içinde yapılıp yapılmadığını, elektrik üretimi sonrasında bölge halkının karşılaşacağı sorunları araştırdık'' dedi. 

Bölgedeki sorunların birbirleriyle benzeştiğini, denetim eksikliği olduğunu ifade eden CHP Milletvekilleri, “Can suyunun pazarlık konusu yapıldığı bir yerde, burada yaşayan canlı yaşamın ve hayvanların ölmeyeceğini söylemek son derece zordur. Bu Türkiye'nin sorunudur. HES projeleri kapsamında bırakılacak can suyu ve santrallerin çevreye verdiği zararlar bütün olarak değerlendirilmelidir.''şeklinde konuştu.

HES projeleri için yapılan tüneller sırasında, kazılan yerlerden çıkarılan taş ve toprağın taşınması gerektiği halde taşınmayıp maliyetten kaçabilmek için dere yatağına döküldüğünü gördüklerini belirten Seyhan, ''Böylece dere yatakları dolduruluyor. Yarın bir gün dere yatağı tam olarak dolarsa bu, havzaya olduğu gibi zarar verecektir. Bu da çok büyük bir tehdit. Bu olumsuz yapılaşma buradaki doğal yaşamı tehdit ederek devam ediyor. Tahribat giderek artıyor'' dedi.
HES'lerin son dönemde çığ gibi büyüdüğünü ve sayılarının arttığını ifade eden Seyhan, ''Dünyanın her yerinde HES yapılır. Ama bunlar peyderpey yapılır. Ülke genelinde 30-40 santral planlanır, her bölgeye de 1-2 tane yapılır. Derelerdeki yaşamın devam etmesi, köylülerin yaşamını devam ettirecek şekilde can suyu bırakılır. Bizim ülkemizde ise bu konuda temel yanlışlar yapılıyor'' diye konuştu. 

Seyhan, Türkiye'de en kötü gelişmenin HES'lerin denetiminin yapılacağı baraj güvenliği yönetmeliğinin çıkarılmaması olduğunu savunarak, şunları söyledi: ''Maalesef DSİ, Çevre ve Orman Bakanlığına alındıktan sonra baraj güvenliği hiçe sayıldı. Denetimin sahibi yoktur. Şu anda bizim endişemiz Türkiye'nin gecekondu barajlar çöplüğüne dönüşmesidir. Küresel ısınmadan dolayı dünyanın her yerinde su miktarı azalıyor. Burada yapılması gereken planlama, önce bölge halkını mutlu edecek ve yaşamasını sağlayacak su miktarının bırakılması ile doğal dengenin bozulmamasıdır. Ama yaptığımız ilk incelemelerde bırakılan can suyunun yatırım yapan kuruluşların insafına bırakıldığını gördük. Kamu, can suyu miktarını pazarlığa açmıştır. Yarın üretim düştüğünde can suyunun bırakılıp bırakılmayacağı ciddi endişeye neden olmaktadır. Şu anda bırakılan can suyunu gördük. Derelerde kenar yatakları kurudu. Bitki örtüsü, köylüler bundan etkilenecek. Çok sık erozyon tehdidi olan köylerin altında bile tüneller yapılmakta. Bazı yerlerde bırakılan can suyunun derinliği 5 santimetre bile yok. Bu tablo büyük bir sorumsuzluk, duyarsızlık ve denetimsizlik olduğunu göstermektedir.''  

Seyhan, yenilenebilir enerji kaynaklarına karşı olmadıklarını, yenilenebilir enerji kaynağının dünyanın vazgeçilmezi olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti: ''Ancak temiz bir çevre isterken mevcut çevreyi de tahrip edecek bir anlayışı gündeme getiren kontrolsüz yapılanmanın Türkiye'yi felaketi sürükleyeceğini görüyoruz. Bu nedenle bu santraller kısmi, pilot santraller olarak planlanmalı. Mevcut santrallerin etkileri görülmeden, analizi yapılmadan yeni santral kurulmasına izin verilmemelidir. Bunu yapacak denetim kuruluşunun muhatabını en azından vatandaş bilmeli. Derenin yatağı değiştirildiğinde o bölgenin tüm jeolojik, doğal yapısını değiştirip o bölge insanını belki göçe mahkum edersiniz. Bunlar ciddi, planlı yapılmalıdır.'' 

Tünel sisteminin bölge için aslında ideal bir sistem olduğunu belirten Seyhan, ''Ama bu sistemde bile temel olan şey, dere yataklarının değiştirilmesi ve can suyunun azlığıdır. Burada can suyunun pazarlığının yapılması, o bölgede yaşayan insanların pazarlık konusu yapılması demektir. Ha can suyundan vazgeçmişiniz, ha bölge insanının yaşama hakkından'' dedi. 

CHP Milletvekilleri Seyhan, Baytok ve Arifağaoğlu İkizdere ve Çayeli Senoz Vadisinden sonra Salarha, Fındıklı ve Hemşin Vadileri ile Arhavi ve Artvin'de yapılmakta olan HES'lerde de inceleme yaptı. Milletvekilleri bölgedeki çalışmalarını Ankara’da da sürdüreceklerini ve TBMM’de bu yönde bir komisyon kurulmasını sağlayacaklarını kaydettiler.